Iedere dinsdag een nieuwe gids!

Iedere dinsdag een nieuwe gids!

Havana aan de Waal

  • Nijmegen

    Als we aan Nijmegen denken, denken we aan alto's, krakers en Doornroosje. Hoe de stad uitgroeide tot links bolwerk - en dat ook bleef.

    Het was ruim 35 jaar na de oorlog toen er opeens weer tanks door de straten van Nijmegen reden. Vijf stuks, plus een pantserwagen, tweehonderd ME-busjes en een leger van bijna 2000 man. Bestemming: de Piersonstraat. Een straatje van niks eigenlijk, vlak achter Plein 1944. Maar op 23 februari 1981 waren alle ogen van het land erop gericht. De krakersrellen – bekend geworden als de Piersonrellen – maakten van Nijmegen voor even weer een stad in oorlog. Revolutie, anarchie!

    Het is misschien wel het meest linkse moment in de geschiedenis van Nijmegen, dat bekend staat als links bolwerk. Havana aan de Waal, wordt het genoemd. Of sterker nog: Marxograd aan de Waal, volgens Frits Bolkenstijn in 1990. Hoe is dat gekomen? En is het er nog steeds zo links?

    Dolly Verhoeven, professor Gelderse en Nijmeegse Geschiedenis aan de Radboud Universiteit, begint bij de komst van de universiteit in 1923. ‘Vóór die tijd was Nijmegen nog vooral door protestanten gedomineerd, net zoals wel meer zuidelijke steden in Nederland. Maar met de komst van de katholieke universiteit kreeg de stad een katholiek karakter. Dat bleef zo, tot eind jaren vijftig. Toen veranderde de sfeer. Ontkerkelijking, ontzuiling en vooral: een enorme aanwas van nieuwe studenten, vooral uit Limburg en Brabant, afkomstig uit een maatschappelijke klasse die voorheen nooit tot studeren kwam. Het gedreven katholieke werd opeens ingeruild voor een maatschappijkritisch geluid, zoals op meer plekken in de wereld op dat moment gebeurde. Maar in Nijmegen zéker.’

    De studenten dus. Het waren er niet alleen opeens veel meer, ze waren ook mondiger dan ooit. Verhoeven: ‘Maar ondertussen stond de gewone Nijmegenaar in de fabrieken of werkte in de dienstverlening. Die bleven weg van de barricaden. Natuurlijk: er gebeurde veel bij bepaalde groepen. Wie in die tijd op de faculteit van Sociale Wetenschappen kwam, kreeg dat beeld van een linkse, anarchistische stad. Maar de gewone Nijmegenaar haalde zijn schouders op en ging verder met waar ze mee bezig waren. Het beeld van die tijd is misschien wat sterker dan de werkelijkheid was. Wat bijvoorbeeld wel opvallend is: in de jaren zeventig – als dat linkse beeld dus domineert – is het CDA de dominante partij in de gemeente. Pas in jaren tachtig ontstaat er ook politiek een linkse stad.’ 

    Lees verder op pagina 28 van de VARAgids of op Blendle.

Artikelen

Over

De VARAgids is het grootste progressieve weekblad van Nederland. De redactie beziet dagelijks het media-aanbod en vertelt waar de mooie dingen te halen zijn. Dat doet ze in het weekblad (in 2016 nog genomineerd voor Tijdschrift van het Jaar!), maar ook op Facebook, Twitter én het online platform de Lagarde (delagarde.nl).

Terug naar boven